کارت بازرگانی بهعنوان یکی از مدارک ضروری برای انجام فعالیتهای تجاری بینالمللی و صادرات و واردات کالا، توسط اتاق بازرگانی صادر میشود. هر فرد حقیقی یا حقوقی که قصد ورود به فعالیتهای تجاری رسمی را داشته باشد، نیازمند دریافت این کارت است.
در این مقاله از گروه صادیران، شرایط لازم برای گرفتن کارت بازرگانی در سال 1403 را بررسی خواهیم کرد و به جزئیات هر یک از شرایط گرفتن کارت بازرگانی اشخاص حقیقی، حقوقی، خانمها، ایثارگران، جانبازان و فرزندان جانبازان و… خواهیم پرداخت.
کارت بازرگانی چیست؟
کارت بازرگانی مدرکی است که به افراد حقیقی یا حقوقی امکان میدهد تا در عرصه تجارت بینالمللی فعالیت کنند. این کارت مجوزی است که به صاحبان آن اجازه میدهد تا به واردات و صادرات کالا بپردازند و از امکانات و تسهیلات گمرکی بهرهمند شوند.

بیشتر بخوانید: انواع کارت بازرگانی؛ مجوزی برای موفقیت در تجارت بینالمللی
شرایط عمومی دریافت کارت بازرگانی
برای دریافت کارت بازرگانی، متقاضیان باید برخی شرایط عمومی را رعایت کنند. این شرایط صدور کارت بازرگانی برای اشخاص حقیقی و حقوقی تا حد زیادی یکسان است، هرچند تفاوتهای کوچکی نیز وجود دارد.
- داشتن حداقل سن 23 سال تمام و حداقل مدارک تحصیلی دیپلم.
- حضور متقاضی در کلاسهای آموزشی براساس نوع مدرک تحصیلی الزامیاست.
- کارمندان تمام وقت دستگاههای دولتی نمیتوانند کارت بازرگانی دریافت نمایند.
- داشتن محل كار مناسب جهت فعالیت بازرگانی (از محل فعالیت بازدید به عمل میآید، در صورت تائید کارت بازرگانی صادر خواهد شد.)
- ارائه تعهدنامه صدور کارتهای 5 ساله ( برای واحدهای تولیدی دارای پروانه بهره برداری)
– شرایط جدید اخذ کارت بازرگانی
شرایط جدید اخذ کارت بازرگانی ۱۴۰۳، بسیاری از موانع پیش روی متقاضیان را برداشته است. این تغییرات، مسیر دریافت کارت بازرگانی را هموارتر کرده و به رشد و توسعه کسبوکارهای کوچک و بزرگ کمک شایانی کرده است. برخی از شرایط جدید گرفتن کارت بازرگانی عبارتند از:
- حذف شرط کارت پایان خدمت: یکی از مهمترین تغییرات، حذف الزام ارائه کارت پایان خدمت برای آقایان بالای ۲۳ سال است. این امر به بسیاری از جوانان این امکان را میدهد تا بدون نگرانی از این موضوع، برای دریافت کارت بازرگانی اقدام کنند.
- تسهیل در ارائه محل کسب: دیگر تغییر مهم، حذف الزام ارائه اجاره نامه برای افرادی است که میزان فروش سالانه آنها بیش از یک میلیارد و دویست میلیون تومان است. این افراد میتوانند بدون داشتن محل کسب فیزیکی و صرفاً با ارائه اظهارنامه مالیاتی، کارت بازرگانی دریافت کنند.
شرایط اخذ کارت بازرگانی اشخاص حقیقی
اشخاص حقیقی افرادی هستند که به عنوان فرد مستقل و بدون تأسیس شرکت یا نهاد حقوقی اقدام به دریافت کارت بازرگانی میکنند. شرایط اخذ کارت بازرگانی حقیقی برای این افراد شامل موارد زیر است:
-مدارک شخصی جهت دریافت کارت بازرگانی حقیقی
- دو قطعه عکس 4×3 متقاضی (جدید، تمام رخ، ساده، پشت زمینه سفید).
- اصل شناسنامه متقاضی جهت برابر اصل نمودن (تمام صفحات).
- اصل کارت ملی هوشمند متقاضی جهت برابر اصل نمودن آن.
- اصل و کپی کارت پایان خدمت یا معافیت دائم برای آقایان. (متولدین سالهای 1337 و قبل از آن نیاز به کارت پایان خدمت ندارند.)
- ارائه اصل و کپی مدرک تحصیلی معتبر (حداقل دیپلم).
- تبصـره: دارندگان پروانه بهره برداری صنعتی، کشاورزی، معدنی، خدمات فنی، مهندسی و خدمات فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) از مراجع ذیربط، یا پروانه کسب معتبر با سه سال سابقه در صورت نداشتن مدرک تحصیلی، میتوانند از نامه جایگزین مدرک تحصیلی اخذ شده از اتاق استفاده نمایند.
-مدارک ثبتی شرایط اخذ کارت بازرگانی اشخاص حقیقی
- یک برگ اصل اظهار نامه ثبت نام در دفاتر بازرگانی که به تائيد اداره ثبت شركتها رسیده باشد
- اصل نامه اداره ثبت شركتها به اتاق
- اصل گواهی پلمپ دفاتر، از اداره ثبت شركتها
-استعلامهای مورد نیاز از سایر سازمانهـا و نهادها
- اصل گواهی عدم سوء پیشینه متقاضی که از زمان صدور آن یک ماه بیشتر نگذشته باشد.
- اصل (تعهدنامه بازرگانی) که از سایت اتاق اخذ میشود و نیازی به تایید محضر نمیباشد.
- اصل گواهی ماده 186 قانون مالیاتهای مستقیم مبنی بر بلامانع بودن صدور کارت بازرگانی که به صورت الکترونیکی از سامانه جامع تجارت اخذ میشود.
- ارائه اصل و کپی پروانه بهره برداری معتبر از یکی از وزارتخانههای تولیدی برای واحدهای تولیدی الزامیاست. (صنوف تولیدی دارای پروانه کسب مشمول این بند نمیگردند.)
- تکمیل فرم پولشویی که از سایت اتاق اخذ میشود و نیازی به تایید محضر نمیباشد.
- ارائه کد اقتصادی جدید و یا ارائه پیش ثبت نام در سایت Tax.gov.ir.

اشخاص غیر ایرانی متقاضی کارت بازرگانی علاوه بر ارائه مدارک فوق (به استثنای بندهای 7، 8 و9 ب ) ملزم به ارائه اصل و کپی از تمام صفحات پروانه کار و اقامت یا پاسپورت معتبر جهت برابر با اصل شدن میباشند.
شرایط دریافت کارت بازرگانی حقوقی
شرایط گرفتن کارت بازرگانی برای شرکت و اشخاص حقوقی که قصد دریافت کارت بازرگانی دارند، کمی متفاوت است. شرایط اخذ کارت بازرگانی حقوقی شامل موارد زیر است:
– مدارک شخصی شرایط دریافت کارت بازرگانی حقوقی
- دو قطعه عکس رنگی4×3 مدیرعامل (جدید، تمام رخ، ساده، پشت زمینه سفید).
- اصل شناسنامه مدیرعامل جهت برابر اصل نمودن( کلیه صفحات).
- اصل کارت ملی هوشمند مدیرعامل جهت برابر اصل نمودن (پشت و رو).
- ارائه اصل و کپی مدرک تحصیلی معتبر (حداقل دیپلم).
- تبصـره: دارندگان پروانه بهره برداری صنعتی، کشاورزی، معدنی، خدمات فنی، مهندسی و خدمات فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) از مراجع ذیربط، یا پروانه کسب معتبر با سه سال سابقه در صورت نداشتن مدرک تحصیلی، میتوانند از نامه جایگزین مدرک تحصیلی اخذ شده از اتاق استفاده نمایند.
- اصل و کپی کارت پایان خدمت یا معافیت دائم برای آقایان (متقاضیانی که سن آنان 50 سال تمام باشداز ارائه کارت پایان خدمت معافند)
– مدارک ثبتی شرایط دریافت کارت بازرگانی حقوقی
- یک برگ اصل اظهارنامه ثبت نام در دفاتر بازرگانی که به تائيد اداره ثبت شركتها رسیده باشد، اصل نامه اداره ثبت شركتها به اتاق و اصل گواهی پلمپ دفاتر، از اداره ثبت شركتها
- شركتهای با مسئولیت محدود: ارائه اصل تقاضانامه ثبت شركتهای داخلی و شرکت نامه رسمیاز اداره ثبت شركتها مهمور به مهر ثبت شركتها.
- شركتهای سهامیعام یا خاص: ارائه اصل اظهار نامه ثبت شركتهای سهامیخاص یا عام از اداره ثبت شركتها مهمور به مهر ثبت شركتها.
- اصل و فتوکپی روزنامه رسمی در مورد تأسیس و آخرین تغییرات شرکت اعم از مکان، سرمایه، هیات مدیره و موضوع شرکت ( موضوع فعالیت شرکت بایستی در راستای صادرات و واردات کالا باشد).
-یکی از مدارک مالکیت مربوط به محل فعالیت به شرح ذیل:
- اصل مالکیت شش دانگ به نام شرکت، به آدرس دفتر مرکزی (مطابق اخرین ثبتی مکان)به همــراه اصل شناسنامه ساختمان یا پایانکار یا قبض عوارض شهرداری (در صورت مالکیت دفتر).
- اصل و کپی اجاره نامه محضری معتبر به نام شرکت، برای محل کار و به آدرس دفتر مرکزی مطابق اخرین ثبتی مکان با کاربری تجاری یا اداری در صورت استیجاری بودن دفتر مرکزی.
- اصل و کپی اجـاره نامه بنگاه املاک دارای کد رهگیری و هولوگرام به نام شرکت برای محل کار و به آدرس دفترمركزی مطابق آخرین ثبتی مکان با کاربری تجاری یا اداری در صورت استیجاری بودن دفتر مرکزی.

-استعلامهای مورد نیاز از سایر سازمانها و نهادها:
- اصل گواهی عدم سوء پیشینه مدیرعامل که از زمان صدور آن یک ماه بیشتر نگذشته باشد.
- اصل فرم (تعهدنامه بازرگانی) که از سایت اتاق اخذ میشود و نیازی به تایید محضر نمیباشد.
- اصل گواهی ماده 186 قانون مالیاتهای مستقیم مبنی بر بلامانع بودن صدور کارت بازرگانی که به صورت الکترونیکی از سامانه جامع تجارت اخذ میشود . (پیش ثبت نام و ثبت نام کد اقتصادی از سامانه Tax.gov.ir صورت گیرد لازم بذکر است برای ارسال استعلام بصورت الکترونیکی در زمان ثبت نام گزینه اتحادیه “بازرگانان” انتخاب شود و سپس مراحل پیش ثبت نام کد اقتصادی به مرحله 45 برسد .
- ارائه اصل و فتوکپی پروانه بهره برداری معتبر از یکی از وزارتخانههای تولیدی برای واحدهای تولیدی الزامیاست. (صنوف تولیدی دارای پروانه کسب مشمول این بند نمیگردند.)
- ارائه تعهدنامه صدورکارتهای 5 ساله ( برای واحدهای تولیدی دارای پروانه بهره برداری اخذ شده از سازمان صنعت و معدن و یا جهاد کشاورزی )
- تکمیل فرم پولشویی که از سایت اتاق اخذ میشود و نیازی به تایید محضر نمیباشد .
شرایط کارت بازرگانی گرفتن برای اشخاص غیر ایرانی، علاوه بر ارائه مدارک فوق (به استثنای بندهای 7، 8 و9 ب ) ملزم به ارائه اصل و کپی از تمام صفحات پروانه کار و اقامت یا پاسپورت معتبر جهت برابر با اصل شدن میباشند.
شرایط گرفتن کارت بازرگانی برای خانم ها
یکی از سوالات متداول در رابطه با اخذ کارت بازرگانی، شرایط دریافت آن برای خانمها است. در قوانین جمهوری اسلامیایران، هیچ محدودیت خاصی برای اخذ کارت بازرگانی توسط خانمها وجود ندارد. شرایط دریافت کارت بازرگانی برای خانمها مشابه شرایط گرفتن کارت بازرگانی حقیقی است:
- ارائه مدارک شناسایی
- حداقل مدرک تحصیلی برای کارت بازرگانی، دیپلم متوسطه
- گواهی عدم سوء پیشینه
- ارائه مدارک مربوط به محل کسب و کار
- ثبت نام در سازمان امور مالیاتی

شرایط گرفتن کارت بازرگانی برای ایثارگران، جانبازان و فرزندان جانبازان
افراد و گروههای خاص نظیر ایثارگران، جانبازان و فرزندان جانبازان نیز میتوانند درخواست دریافت کارت بازرگانی دهند. شرایط این گروهها به گونهای است که بعضی از مراحل برای آنها تسهیل شده است.
– شرایط گرفتن کارت بازرگانی برای جانبازان و ایثارگران
- مدارک شناسایی: ارائه مدارک شناسایی معتبر نظیر کارت ملی و شناسنامه.
- گواهی ایثارگری یا جانبازی: این گواهی نشاندهنده وضعیت ایثارگری، جانبازی یا ارتباط خانوادگی با جانبازان است.
- مدرک تحصیلی: داشتن حداقل مدرک دیپلم متوسطه.
- گواهی عدم سوءپیشینه: متقاضی باید گواهی عدم سوءپیشینه از مراجع قضایی دریافت کند.
- گواهی مالیاتی: ارائه مدارک مربوط به پرداخت مالیات یا معافیت از مالیات.
- معافیتها و تسهیلات: ایثارگران و جانبازان ممکن است از معافیتهای مالیاتی و تخفیف در هزینههای صدور کارت بازرگانی بهرهمند شوند.
– شرایط گرفتن کارت بازرگانی برای فرزندان جانبازان
فرزندان جانبازان نیز ممکن است مشمول برخی از مزایا و تسهیلات باشند. برای دریافت کارت بازرگانی، آنها باید همانند سایر افراد حقیقی مدارک لازم را ارائه دهند.
- مدارک شناسایی معتبر: شامل کارت ملی و شناسنامه.
- گواهی جانبازی والدین: ارائه گواهی مبنی بر جانبازی پدر یا مادر.
- مدرک تحصیلی: داشتن حداقل مدرک دیپلم.
- گواهی عدم سوءپیشینه: مانند سایر متقاضیان، فرزندان جانبازان نیز باید گواهی عدم سوءپیشینه ارائه دهند.
- گواهی مالیاتی: فرزندان جانبازان نیز موظف به ارائه مدارک پرداخت مالیات هستند، اما ممکن است از معافیتهای مالیاتی خاصی برخوردار باشند.
- معافیتها و تخفیفها: این گروه میتوانند از تخفیفهای مالیاتی یا هزینههای مرتبط با صدور کارت بازرگانی بهرهمند شوند.
– مزایای کارت بازرگانی ایثارگران
- تسهیلات بانکی: ایثارگران دارای کارت بازرگانی معمولاً میتوانند از تسهیلات بانکی ویژه با نرخ سود پایینتر و شرایط آسانتر بهرهمند شوند. این تسهیلات میتواند به آنها در تامین سرمایه مورد نیاز برای فعالیتهای تجاری کمک کند.
- معافیتهای مالیاتی: در برخی موارد، ایثارگران دارای کارت بازرگانی از معافیتهای مالیاتی خاصی برخوردار میشوند. این معافیتها میتواند هزینههای فعالیتهای تجاری آنها را کاهش داده و سودآوری کسبوکارشان را افزایش دهد.
- حمایتهای گمرکی: ایثارگران ممکن است از حمایتهای خاصی در امور گمرکی برخوردار شوند. این حمایتها میتواند شامل تسهیل در تشریفات گمرکی، کاهش زمان ترخیص کالا و کاهش هزینههای گمرکی باشد.
- عضویت در اتاقهای بازرگانی: ایثارگران دارای کارت بازرگانی معمولاً میتوانند به راحتی در اتاقهای بازرگانی عضویت پیدا کنند. این عضویت میتواند به آنان در دسترسی به اطلاعات و مشاورههای تخصصی کمک کند و شبکه ارتباطی آنان را گسترش دهد.
- امکان ثبت سفارش کالا: یکی دیگر از مزایای داشتن کارت بازرگانی ایثارگران، امکان ثبت سفارش کالا است. این مزیت به ایثارگران اجازه میدهد تا به صورت مستقیم و با شرایط ویژه کالاهای مورد نیاز خود را سفارش دهند.
- اعتبار اجتماعی: داشتن کارت بازرگانی برای ایثارگران میتواند به عنوان یک نشان از توانمندی و موفقیت اقتصادی آنها تلقی شود و به افزایش اعتبار اجتماعی آنها کمک کند.
شرایط گرفتن کارت بازرگانی بدون پایان خدمت
برای افرادی که به هر دلیلی کارت پایان خدمت یا معافیت دائم نظام وظیفه را ندارند، خاص و متفاوت است. به طور کلی، دریافت کارت بازرگانی برای آقایانی که پایان خدمت ندارند، مشروط به شرایط ویژه و ارائه برخی مدارک و مجوزها است. شرایط و مراحل گرفتن کارت بازرگانی بدون پایان خدمت به شرح زیر میباشد:
- معافیت موقت یا دائم: اگر فرد دارای معافیت موقت (تحصیلی یا پزشکی) یا دائم باشد، میتواند با ارائه مدارک مربوط به معافیت، کارت بازرگانی دریافت کند.
- گواهی اشتغال به تحصیل: افرادی که در حال تحصیل هستند، میتوانند با ارائه گواهی اشتغال به تحصیل از دانشگاه یا مؤسسات آموزشی معتبر، درخواست کارت بازرگانی دهند.
- وثیقه یا ضمانت: در برخی موارد، فرد ممکن است مجبور به ارائه ضمانت یا وثیقهای به سازمانهای مربوطه باشد تا بتواند به صورت موقت کارت بازرگانی دریافت کند.
- شرایط خاص برای ایثارگران و خانوادههای شهدا: برخی ایثارگران یا فرزندان آنها ممکن است مشمول معافیت از ارائه پایان خدمت باشند.
شرایط گرفتن کارت بازرگانی بین المللی
کارت بازرگانی بینالمللی به متقاضیان امکان فعالیت در حوزههای بینالمللی و صادرات و واردات را میدهد. شرایط دریافت کارت بازرگانی تجاری عبارتند از:
- داشتن سابقه فعالیت تجاری حداقل به مدت یک سال
- ارائه مدارک ثبت شرکت در حوزه بینالمللی
- ثبت نام در سامانههای گمرکی و مالیاتی بینالمللی
- ارائه مدارک مالی و مالیاتی معتبر
- عضویت در اتاق بازرگانی بینالمللی

شرایط و مراحل گرفتن کارت بازرگانی
مراحل دریافت کارت بازرگانی شامل چندین مرحله است که از ثبتنام تا دریافت کارت را پوشش میدهد. این شرایط گرفتن کارت بازرگانی شخصی به شرح زیر است:
- ثبتنام در سایت اتاق بازرگانی: اولین مرحله برای دریافت کارت بازرگانی، ثبتنام در سایت رسمی اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران است.
- تکمیل مدارک لازم: پس از ثبتنام، متقاضیان باید مدارک لازم شامل شناسنامه، کارت ملی، گواهی عدم سوءپیشینه، مدارک مالیاتی و سایر مدارک را تهیه و ارسال کنند.
- بررسی مدارک توسط اتاق بازرگانی: مدارک ارائه شده توسط متقاضی توسط کارشناسان اتاق بازرگانی بررسی میشود.
- پرداخت هزینهها: پس از تایید مدارک، متقاضی باید هزینههای مربوط به ثبتنام و صدور کارت را پرداخت کند.
- دریافت کارت بازرگانی: در نهایت، پس از انجام مراحل فوق، کارت بازرگانی صادر شده و به متقاضی تحویل داده میشود.
در این مراحل، بسیار مهم است که متقاضیان بهطور مداوم اخبار صادرات و تغییرات مرتبط با قوانین بازرگانی را پیگیری کنند.
شرایط تمدید کارت بازرگانی
تمدید کارت بازرگانی یکی از مراحل مهم برای تجار و شركتهایی است که از این کارت برای فعالیتهای تجاری خود استفاده میکنند. این کارت معمولاً برای مدت پنج سال صادر میشود و پس از پایان اعتبار، دارنده کارت باید برای تمدید آن اقدام کند. در ادامه به توضیحات بیشتری درباره شرایط تمدید کارت بازرگانی میپردازیم.
- مدارک شناسایی و هویتی معتبر: برای افراد حقیقی شامل کارت ملی و شناسنامه و برای افراد حقوقی مدارک مدیرعامل و ثبت شرکت.
- گواهی پرداخت مالیات: ارائه گواهی پرداخت مالیاتهای مربوط به پنج سال گذشته ضروری است. اگر بدهی مالیاتی وجود داشته باشد، باید پیش از تمدید تسویه شود.
- ارائه گواهی عدم سوءپیشینه: ارائه گواهی جدید که نشان دهد فرد در مدت استفاده از کارت مرتکب جرم نشده است.
- گزارش عملکرد تجاری: در صورتی که فرد فعالیت قابلتوجهی نداشته باشد یا کارت بازرگانی صرفاً برای واردات غیرضروری استفاده شده باشد، ممکن است در تمدید کارت مشکل ایجاد شود.
- بیمه تامین اجتماعی (برای اشخاص حقوقی): شركتها باید گواهی پرداخت بیمه کارکنان و عدم بدهی به تأمین اجتماعی را ارائه دهند.
- حساب بانکی فعال: متقاضی باید حساب بانکی فعال داشته باشد که برای معاملات تجاری معتبر باشد.
- تاییدیه از اتاق بازرگانی: برای تمدید کارت بازرگانی، متقاضیان باید تاییدیهای از اتاق بازرگانی دریافت کنند که نشان میدهد در طول مدت اعتبار کارت قبلی، به تمامیقوانین و مقررات بازرگانی عمل کردهاند.
سخن آخر
در این مقاله از مجله صادرات و واردات به بررسی شرایط دریافت کارت بازرگانی، از جمله شرایط دریافت کارت بازرگانی شخص حقیقی و شرایط عمومی لازم برای اخذ آن پرداخته شد. همچنین به سوال شرایط گرفتن کارت بازرگانی چیست و روند تمدید آن، از جمله شرایط دریافت کارت بازرگانی ۵ ساله، پاسخ داده شد.
این اطلاعات میتواند به متقاضیان کمک کند تا با آگاهی کامل نسبت به مراحل و الزامات، اقدام کنند. برای تجار و افرادی که قصد فعالیت در عرصه تجارت را دارند، گروه صادیران میتواند گزینهای مناسب برای دریافت مشاوره و ارائه خدمات مرتبط باشد و در این مسیر یاری رسان باشد.
